سر گذشت نسل تمام شده/۷

آیین همیاری در تنگی و عسرت

————————————————————————————

ذوالفقار ستاری اسمرود

————————————————————————————

عکسها از:شهرام فتح اللهی

———————————————————————————–

خرمن کوبی تمام شده، گندمها غربال  وبه خانه منتقل شده است. پشته های کاه هستند که زیر نور ماه می درخشند.کاهها نیز به اندازه گندمها برای یک کشاورز ودامدار ارزشمند است .

خرمن دورتر از روستا درپایین دست آن قرار دارد .آوردن کاهها وریختن در انبار کار طاقت فرسایی است .

سنت نیک کاهکشان یا کاه بران (سامان داشیماق)جهت کمک به صاحب خرمن دست تنها، در میان جوانان ومیانسالان جاری است.

با دعوت صاحب خرمن، صبح روز بعد هرکسی کیسه، یاتوری بزرگ دردست ،به طرف خرمن در حرکتند.  پشته های کاه را در کیسه ها وتوری های بزرگ  جا کرده وبه انبارحمل میکنند .

پرهای کاه در خاک سیاه جاده پابیزی پخش می شود ،وشاید بدین سبب است از قدیم نام کهکشان آسمان، نیز از این کار  گرفته شده است.

عشق وارادت اهالی به سید الشهدا ومسجد ومسائل مذهبی را،روحانی مسجد نیز،از سرشوریده  وعاشق آنها  لمس کرده است .به همین خاطرساختمان قدیمی مسجد را در شآن روستا نمیداند .همه ،حاج اعظم آقا را با تمام وجود قبول دارند، سخنش حجت است.  پیشنهاد تجدید بنای مسجد را داده است همه به اتفاق استقبال می کنند، کار شروع می شود گرچه کارفرما جهاد سازندگی است، ولی این جان ودل زن ومرد روستا است که پشتیبانی میکند .

سنگها از معدن قمنی گدیک وقلی چمنی کنده می شود،توسط مردان سنگکار روستا تراش داده می شود،صاف ویکدست ،بارخرک چهارپایان می شود ،وبه دست اوستا عباس معمار  می رسد .دستان هنرمنداوست که سنگها بر دیوار سوار می شود، با قد کشیدن دیوارها ،زن ومرد وپیروجوان روستا نیز، بال وپر می گشایند .زنان کلاف به سر بسته، شن وماسه وآب می آورند هیچ کس خستگی نمی شناسد.مسجد به سقف رسیده ،همه یکدلند تا سقف پوشانی کنند .چوب هدیه میکنند باغها در اختیار تبر به دستهاست، از هر کجا که مناسب دیدند، بید وچنارببرند، وبر سقف بنشانند.

درب وپنجره هم همینطور ، هرکسی به قدر وسعش هدیه ای میدهد، فرشها وکف پوشها ی نذری ،مسجد را می پوشانند .حالا مسجد زیبا ونوساز آماده پذیرایی از عاشقانشان هست ، انگار همه سبک شده اند وتکلیف بزرگی را به مقصد رسانده اند.

همیاری در کار درو وکمک به کسانی که در کار درو عقب افتاده اند از سنتهای نیک روستاست .

امه جی (کار گروهی درو) رفتن، نه تنها برای دروگران خستگی نمی آورد بلکه هیجان وسرزندگی را به آنها هدیه می کند صبح زود هرکسی با مرکب خود سر زمین می  رسد پر تپش وبا احساس شروع به کار می کند، رقابت ومسابقه برپا می شوددسته بویی ،ور گوتیمک ،بالیق ایشمک، باغ باقلاماق ،چای قویماق،خلور چاتماق و آپارماق ،از کارهایی است که به نسبت افرادحاضر انجام میدهند،  البته صاحب محصول ،بساط پذیرایی می گسترد  نان نزیک، رشته پلو، وماست وکره در صبحانه، وغذایی مفصل که با ذبح بره وبزغاله ای در نهار وشام صورت می گیرد از رسوم این کمک رسانی است .

درکانال روبی آب به فصل بهار ، آوردن تیرکهای بزرگ برای خانه ها وآغلها ،سقف پوشانی ها،لوکشی آب که یکی از کارهای پرمشقتی است، هرکسی هرروز بیل وکلنگ به دست، برای کندن کانال و جاگذاری لوله ها راهی می شوند،تمیز کردن مردابها وآبشخورهای عمومی ،کمک به برف روبی  کسانیکه مرد خانه اشان در مسافرت یا بیمار باشد،رفتن به نوبت گله افرادی دست تنها ،از آیینهای زیبای همیاری در روستاست .

با وجود برخی اختلافات مقطعی، در عروسی وعزا، در خوشی وسختی ،مثل اعضای یک پیکر عمل می کنند واین راز ماندگاری به شمار می رود .

در سالروز درگذشت حاجی عزیزمان درود ورحمت می فرستم بر روح آن بزرگمرد

که بیشتر همیاریها وهمکاریها در روستا به همت او انجام می گرفت .