تفاوت غبطه و حسادت
*******************************
ارسالی: داوود رحیمی اسمرود
******************************
- امام صادق علیه السلام:
إِنَّ المُؤمِنَ یَغبِطُ وَ لا یَحسُدُ وَ المُنافِقُ یَحسُدُ وَ لا یَغبِطُ؛
مؤمن غبطه مى خورد و حسادت نمى ورزد، منافق حسادت مى ورزد و غبطه نمى خورد.
(غبطه آن است که آرزو کنى آنچه دیگرى دارد، داشته باشى بدون اینکه آرزوى نابودى نعمت دیگرى را داشته باشى و حسد آن است که بخواهى نعمتى را که دیگرى دارد، نداشته باشد).
غبطه معنای مثبت حسادت است و به عنوان آرزوی نعمت و سعادت دیگران را داشتن، بدون آرزو کردن زوال نعمت و سعادت آنان، معنی شده است. در واقع، حسادت و غبطه یک احساس هستند که فقط جهتشان با هم فرق میکند. حسادت جهتاش به سمت شخص دیگر است اما غبطه جهتاش به سمت خود فرد است؛ مثلا ما وقتی به فردی زیبا حسادت میکنیم، در دل میگوییم: «ای کاش زیباییاش زایل شود» اما وقتی غبطه میخوریم، میگوییم: «من هم باید ورزش کنم و مراقب تغذیهام باشم تا تناسب اندام پیدا کنم و پوستم شاداب و ظاهرم بهتر شود.»
حسادت که در نوع شدید آن باعث بروز پرخاشگری نسبت به طرف مقابل میشود، نوعى بیمارى روانى است که باید در پی درمان آن بود اما حسادت در اغلب اوقات، حاصل نداشتن اعتماد به نفس و عزت نفس در اشخاص است. همه ما ، به دلایل متفاوت و با مجموعه ای از احساسات مختلف، در مرحله ای از زندگی خود حس حسادت را تجربه کرده ایم.
به گفته آیالا مالاک پاینز (Ayala Malach Pines) روانشناس بالینی، ” حسادت، واکنشی پیچیده است که در زمان مشاهده شرایطی که یک رابطه با ارزش یا کیفیت خاص موجود در آن را تهدید میکند، در شخص ایجاد میشود.” حسادت معمولا در یک موقعیت با حضور سه نفر و در اثر وحشت از دست دادن شخص مورد علاقه ایجاد میشود. حسادت را نباید با حس رشک یا غبطه یکسان دانست، هرچند این غلط مصطلح وجود دارد که به کسی حسودی کردن، میتواند به معنای آرزوی داشتن مال، موقعیت یا خصوصیات این فرد باشد، در حالی که حسادت، در زمانی ایجاد میشود که شخص نگران از دست دادن مال، موقعیت یا فردی است که در حال حاضر به خودش تعلق دارد. حسادت از این جهت واکنشی پیچیده است که طیف وسیعی از احساسات ، افکار و رفتارها را درگیر میکند.
• احساساتی چون رنج، عصبانیت، خشم، اندوه، غبطه، ترس، حزن، تحقیر.
• افکاری چون رنجیدگی، عیب جویی، مقایسه با رقیب، نگرانی از ظاهر خود و ترحم به خود.
• رفتارهایی از قبیل احساس ضعف، تب و لرز، تردید و پرسش مداوم از خود و جستجوی دلیلی برای اطمینان یافتن، رفتارهای پرخاشجویانه و خشونت.
سخنان بزرگان در مورد حسادت
********************************************
(پناه می برم به خدا)از شر حسود وقتی که حسد می ورزد (فلق ۵)
هر دارنده ی نعمتی مورد حسادت واقع می شود (حضرت محمد ص)
*آفرین بر حسادت! چه عدالت پیشه است!پیش از همه صاحب خود را می کشد(حضرت علی ع )
*روزگار حسود از همه سیاه تر است (حضرت علی ع )
*هر دشمنی به دوستی گراید،مگر دشمنی که ازحسد برخیزد (حضرت علی ع )
*حسود به نفس خود ضرر می رساند پیش از آنکه ضرری به محسود برساند (امام صادق ع )
*به دوستی که حسود باشد،نمی توان اعتماد کرد (بزرگمهر)
*هر آن کس برد رشک،نادان بود همیشه بر او بخت،گریان بود (فردوسی)