::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::

                                محمد ولی سهرابی اسمرود

 ———————————————————————-

یک روز گرم مردادماه، گذرم به کافی‌نت مستقر در یکی از فرهنگسراهای شهر افتاد تا مدارکی را اسکن و فاکس کنم. گردانندگان کافی‌نت ۳ جوان ۲۳ـ۲۰ ساله بودند. همزمان با ورود من، جوان دانشجوئی هم آمد و خطاب به آقا هومن گفت: فردا باید تحقیق در مورد فلان موضوع علمی، آن هم یکی از رشته‌های فنی دانشگاه آزاد… را تحویل استاد بدهم،‌ چیز آماده‌ای نداری که به من بدهی؟ آقا هومن گفت: اتفاقاً هفته پیش خانمی در ارتباط با همین موضوع تحقیقی آورده بود تا مصور و سیمی کنم و در رایانه دارم، عین تحقیق خانم را پرینت گرفت و به جای نام صاحب تحقیق، نام دوستش ـ آقاوحید… را تایپ کرد و در عرض ۱۰ دقیقه تحویل داد و فقط هزینه پرینت را از آقا وحید محقق گرفت.

در مدت ۱۰ دقیقه، من ضمن گوش سپردن به ماجرای تحقیق و پژوهش علمی آن‌ها!،‌ به جملات و نوشته‌هایی که از قول بزرگان، سرتاسر دیوار محل کار را با کاغذ‌های رنگی پوشانده بود،‌ هم گوشه چشمی داشتم. از سهراب سپهری گرفته تا چارلی چاپلین، کوروش کبیر، فرخزاد، شاملو… و دکتر علی شریعتی جمله منتسب به شریعتی در مورد عشق بود، با این مضمون کلّی:

«عشق همه آمال من است و به یقین روزی فدای این عشق خواهم شد» به آقا هومن گفتم این نقل قول از دکتر شریعتی را از چه منبعی گرفته‌اید؟ گفت: یکی از دوستان برایم پیامک کرده است. گفتم من جنس سخنان شریعتی را می‌شناسم،‌ بعید می‌دانم این جمله از او باشد، آقاهومن و دوستانش،‌ این شک و دودلی مرا بر نمی‌تافتند، پس از گفتگوی چند دقیقه‌ای، گفتم: وقتی شما حاصل تحقیق و دسترنج یک دانشجو را بی‌هیچ دغدغه و نگرانی، در اختیار یک دانشجوی دیگر قرار می‌دهید، حتماً دیگران هم چنین جملات و حرف‌های دروغ را می‌توانند با نسبت دادن به بزرگان،‌ به خورد من و شما بدهند!

داستان‌سرایی، اغراق‌گویی، هویت‌تراشی، نسبت دادن گفتار، پندار،‌ فرامین، نصایح، سخنان عرفانی،‌ وصیت‌نامه‌های کذایی به کوروش کبیر، بزرگان علم،‌ فرهنگ، شعر و شاعری، هنرمندان و… مدتی است مهمان ناخوانده فضای مجازی کشور ما شده، به‌گونه‌ای که خلاء بزرگ عدم اقبال به مطالعه و کتابخوانی با حضور و ظهور وسایل ارتباطی چون پیامک،‌وایبر، واتس‌آپ، تلگرام و …. کاملاً پرشده و به یقین، در آمارهای جدید جهانی، گوی سبقت را در زمینه مطالعه مطالب و متن‌های بی‌پایه و اساس، از همگان خواهیم ربود!

به نمونه‌های اندک از انبوه سخنان منتسب به کوروش کبیر توجه کنید:

ـ باران‌ باش و ببار و نپرس که کاسه‌های خالی از آن کیست.

ـ‌ به احترام روح من که باقی و ناظر بر احوال شماست، به آنچه که دستور می‌دهم عمل کنید.

ـ‌ فرمان دادم بدنم را بدون تابوت و مومیائی به خاک بسپارند تا اجزای بدنم ذرات خاک ایران را تشکیل دهد.

ـ دستانی که کمک می‌کنند،‌ پاکتر از دست‌هایی هستند که رو به آسمان دعا می‌کنند…

 حالا سازندگان و نوازندگان این گفته‌ها و نوشته‌های سراسر دروغ و ساخته و پرداخته دیروز، پافراتر گذاشته و چنین نقل قول‌های خلاف واقع را در قالب مقاله و کتاب هم تحویل جامعه ما می‌دهند تا خلاء منابع گفته‌ها و نوشته‌های سراسر کذب خود را با نشر کتاب،‌ پر کنند.

یکی از دوستان اهل تحقیق می‌گفت: نمی‌دانم در تنها استوانه ۲۲*۵۰سانتی‌متری به جای مانده‌ از کوروش، که آن هم به زبان بابلی است، چند گیگابایت نقل قول، نصیحت، فرمان، جملات عرفانی و عاشقانه و … نهفته است که روز به روز سخنان نغز و تازه از زبان آن مرحوم در فضای لایتناهی مجازی نشر می‌شود و گوش به گوش می‌چرخد؟! منشور منتسب به کوروش بزرگ هم اهل هنر و علم می‌گویند فتح‌نامه اوست و در متن آن هم هیچ پند و اندرزی وجود ندارد!

شما هم حتماً مثل بنده،‌ حتی در گوشی‌های بدون وایبر و … خود، در طول هفته و ماه در فضای بی‌کران اینترنت، در تمام ایام سال، با حجم عظیمی از پیامک‌‌ها و نوشته‌های بدون هویت از زبان پادشاهان و بزرگان ایرانی و خارجی برخورد رودررو و صمیمی داشته‌اید که گاهی احساسمان این می‌شود که گویی بنده خدا ـ کوروش کبیر در همان لوح مشهور محدود خود،‌ حتی در مورد حق مسلم انرژی هسته‌ای و گفتگوهای ۱+۵ هم افاضاتی فرموده‌اند که برخی درصدد کشف و نشر آن در فضای مجازی هستند! و خیلی از ماها نیز بدون تفکر در ساختگی‌بودن این گفته‌ها و نوشته‌ها،‌ در نشر آن‌ها می‌کوشیم،‌ غافل از اینکه، این نوع نگاه به گذشته تاریخی و در گذشتگان تاریخ، جفا در حق و شخصیت آنهاست و روزی توخالی بودن این طبل‌‌های مجازی و دروغ‌های باکلاس و شیک مجلسی بر همگان آشکار خواهد شد.

ترویج‌دهندگان و نشردهندگان جملات و حرف‌های کذایی منتسب به بزرگان و نام‌آوران این سرزمین، می‌خواهند با مدیریت ذهن و اندیشه، مردم ما خصوصاً قشر جوان، خواسته‌های سیاسی و فرهنگی خود را به جامعه ما دیکته کنند و ناگفته‌های سیاسی روز خود را از زبان در گذشتگانی چون کوروش که‌گویی در مورد مسائل داخلی و خارجی روز ما هم حرفی برای گفتن دارد، به خورد ما بدهند و دکان مجازی خود را با برچسب‌های وطن‌دوست و روشنفکر آذین ببندند و جوانان ما را آنچنان غرق در توهمات گذشته، شخصیت‌های تاریخی و افسانه‌ای گفته‌ها و کرده‌های غیرواقع بکنند که گویی چاره‌ای جز قبول، ترویج و نشر چنین افکاری نداریم.

نمونه عینی غفلت ما در نشر جملات بی‌پایه و اساس بزرگان، رواج شخصیت و کاراکتر تخیلی به نام (دکتر ولی شریعتی) در فضای مجازی و به طنز کشیدن سخنان منتسب به ایشان بود و یا تکذیب حجم فراوان جملات عرفانی و بزک کرده منسوب به مرحوم حسین پناهی که یادم هست دختر آن مرحوم در یک برنامه زنده تلویزیونی اعلام کردند:‌ تمام این نقل‌قول‌ها در فضای مجازی، ساخته و پرداخته تخیل عده‌ای با ماموریت مشخص است و تنها نقل قولی که از ایشان مکتوب و درست است، جمله زیر است و بس:

«من به بهشتی نخواهم رفت که مادرم آنجا نباشد».

البته من هم نقل به مضمون کردم، مرا هم شریک جرم ناقلان گفتار کذب در گذشتگان ندانید!

تنها توصیه دوستانه به مردم عزیز و دوستان جوان مخاطب این نوشته این است که برای کسب خبر موثق ـ خصوصاً درباره تاریخ و شخصیت‌های تاریخی، دنبال منابع و مراجع ـ خصوصاً کتاب باشید که هم توان تحلیلی شما را بالا می‌برد و به اندوخته‌های شما اضافه می‌کند و هم شما را از ترویج و انتشار گفتار و نقل قول‌های بی‌پایه و اساس مصون نگه می‌دارد. دوری از فضای مجازی برای عدم ترویج سخنان نگفته و بی‌اساس، در زمانه کمبود وقت، ممکن است اندکی ما را از پای وایبر و هر صفحه مجازی دیگر، به سمت مطالعه عمیقتر کتاب رهنمون کند که این توفیق کمی نیست. توفیق دیگر آن است که در نشر گفته‌های ناصواب و فاقد منبع،‌همراه و همگام هدایتگران ذهن و فکر ما به ناکجاآباد نباشیم که ان‌شاء‌ا… کمال در این است و بس!

:::::::::::::::::::::::::::::::

منبع:سخن مدیر مسئول وسردبیر/جوانان امروز/ ماهنامه موسسه

اطلاعات/ شهریورماه ۱۳۹۴