رحلت بنیان گذار انقلاب اسلامی- حضرت امام خمینی(ره)

رابا یاد تمامی رهروان دلباخته این نهضت بزرگ قرن گرامی می داریم.

————————————————————————————

ده کار بزرگ امام(ره)

از نگاه رهبر انقلاب

اولین کار بزرگ او، احیای اسلام بود. دویست سال است که دستگاههای استعماری سعی کردند تا اسلام به دست فراموشی سپرده شود. یکی از نخست وزیرهای انگلیس در جمع سیاستمداران استعماری دنیا اعلام کرده بود که ما باید اسلام را در کشورهای اسلامی منزوی کنیم! قبل و بعد از آن نیز پولهای گزافی خرج شد تا اسلام در درجه ی اول از صحنه ی زندگی، و در درجه ی دوم از ذهن و عمل فردی انسانها خارج شود؛ چون می دانستند این دین، بزرگترین مانع در راه چپاول قدرتهای بزرگ و استکباری است. امام ما اسلام را دوباره زنده کرد و به ذهن و عمل انسانها وصحنه ی سیاسی جهان برگرداند.

دومین کار بزرگ او، اعاده ی روح عزت به مسلمین بود. این گونه نبود که اسلام صرفاً در بحثها و تحلیلها و دانشگاهها و صحن جامعه و زندگی مردم مطرح شود؛ بلکه بر اثر نهضت امام ما، مسلمانها در همه جای عالم احساس عزت کردند.

یک نفر مسلمان از کشوری بزرگ که مسلمین در آن در اقلیت قرار دارند، به من می گفت: قبل از انقلاب اسلامی، مسلمان بودن خود را هرگز اظهار نمی کردیم. طبق فرهنگ آن کشور، همه اسم محلی داشتند، و هرچند خانواده های مسلمان روی بچه های خود اسم اسلامی می گذاشتند، اما جرأت نمی کردند آن اسم را اظهار کنند و از بیان آن خجالت می کشیدند! اما بعد از انقلاب شما، مردم ما با افتخار اسم اسلامی خود را می گویند، و اگر از آنها بپرسند که شما چه کسی هستید، اول آن اسم اسلامی را با افتخار بر زبان می آورند.

بنابراین، با کار بزرگی که امام(ره) انجام داد، مسلمانها در همه جای دنیا احساس عزت می کنند و به مسلمانی و اسلام خود می بالند.

سومین کار بزرگ او این بود که به مسلمانها احساس درک امت اسلامی داد. قبل از این، مسلمانها در هر جای دنیا که بودند، چیزی به نام امت اسلامی برایشان مطرح نبود و یا اصلاً جدی تلقی نمی شد. امروز همه ی مسلمانها در اقصای آسیا تا قلب آفریقا و تمام خاورمیانه و در اروپا و امریکا، احساس می کنند که جزو یک جامعه ی جهانی بزرگ به نام امت اسلامی هستند. امام احساس شعور نسبت به امت اسلامی را ایجاد کرد، که بزرگترین حربه برای دفاع از جوامع اسلامی در مقابل استکبار است.

چهارمین کار بزرگ او، ازاله ی یکی از مرتجع ترین و پلیدترین و وابسته ترین رژیمهای منطقه و جهان بود. ازاله ی حکومت پادشاهی در ایران، یکی از بزرگترین کارهایی بود که کسی می توانست آن را تصور کند. ایران مهمترین دژ استعمار در منطقه ی خلیج فارس و خاورمیانه بود. این دژ، به دست امام ما در هم فرو ریخته شد.

کار پنجم او، ایجاد حکومتی بر مبنای اسلام بود؛ چیزی که به ذهن مسلمانها و غیرمسلمانها خطور نمی کرد، و خواب خوشی بود که مسلمانهای ساده لوح هم هرگز آن را با خود تصور نمی کردند و نمی دیدند. امام(ره) در حد یک معجزه، به این خیال افسانه آمیز لباس واقعیت پوشاند.

کار ششم او، ایجاد نهضت اسلامی در عالم بود. قبل از انقلاب اسلامی، در بسیاری از کشورها و از جمله کشورهای اسلامی، گروهها و جوانها و ناراضیها و آزادی طلبها، با ایدئولوژیهای چپ وارد میدان می شدند؛ اما بعد از انقلاب اسلامی، پایه و مبنای حرکتها و نهضتهای آزادیبخش، اسلام شد. امروز در هر نقطه یی از دنیای وسیع اسلام که جمعیت یا گروهی به انگیزه ی آزادیخواهی و ضدیت با استکبار حرکت می کنند، مبنا و قاعده ی کار و امید و رکنشان، تفکر اسلامی است.

هفتمین کار بزرگ او، نگرشی جدید در فقه شیعه بود. فقاهت ما پایه های بسیار مستحکمی داشته و دارد. فقاهت شیعه، یکی از محکمترین فقاهتها و متکی به قواعد و اصول و مبانی بسیار مستحکمی است. امام عزیزمان این فقه مستحکم را در گستره یی وسیع و با نگرشی جهانی و حکومتی مورد توجه قرار داد و ابعادی از فقه را برای ما روشن کرد که قبل از آن روشن نبود.

کار هشتم او، ابطال باورهای غلط در باب اخلاق فردی حکام بود. در دنیا پذیرفته شده است که کسانی که در رأس اجتماعات قرار می گیرند، اخلاق فردی خاصی داشته باشند! تکبر ورزیدن، برخوردار بودن از زندگی راحت و مسرفانه، تجمل گرایی، خودرأیی و خودخواهی و امثال اینها، چیزهایی است که مردم دنیا قبول کردند که کسانی که در رأس حکومتها قرار می گیرند، این اخلاق را داشته باشند. حتّی در کشورهای انقلابی، انقلابیونی که تا دیروز زیر چادرها زندگی می کردند و در دخمه ها مخفی می شدند، به مجرد این که به حکومت می رسند، وضع زندگیشان عوض می شود و اخلاق حکومتیشان تغییر می کند و همان وضعیتی را به خود می گیرند که بقیه ی سلاطین و رؤسای عالم داشتند! ما از نزدیک چنین چیزی را دیده ایم؛ برای مردم هم مایه ی تعجب نیست.

امام ما این باور غلط را عوض کرد و نشان داد که رهبر محبوب و معشوق یک ملت و دیگر مسلمانان عالم، می تواند زندگی زاهدانه ای داشته باشد و به جای کاخهای مجلل، در یک حسینیه از دیدارکنندگان پذیرایی کند و با لباس و زبان و اخلاق انبیا با مردم برخورد کند.

اگر دلهای حکام و زمامداران به نور معرفت و حقیقت روشن شده باشد، تجمل و تشریفات و اسراف و برخورداریهای زیاد و خودرأیی و تکبر و استکبار، جزو لوازم حتمی زمامداری آنها محسوب نمی شود. از معجزات بزرگ آن بزرگوار این بود که هم در زندگی خود و هم در آن دستگاهی که به وجود آورده بود، نور معرفت و حقیقت تجلی یافته بود.

کار نهم او، احیای روحیه ی غرور و خودباوری در ملت ایران بود. برادران عزیز! حکومتهای استبدادی و فردی، سالهای متمادی ملت ما را به صورت ملتی ضعیف و مستضعف و توسری خور در آورده بودند؛ ملتی که از استعداد جوشان و خصلتهای جمعی فوق العاده ممتاز برخوردار است و در طول تاریخ بعد از اسلام، این همه افتخارات علمی و سیاسی دارد.

قدرتهای خارجی – مدتی انگلیسیها و مدتی هم روسها و دیگر دولتهای اروپایی، و پس از آن امریکاییها – ملت ما را تحقیر کرده بودند. ملت ما هم باور کرده بود که قابلیت و لیاقت کارهای بزرگ را ندارد، سازندگی از او بر نمی آید، ابتکار از او ساخته نیست و دیگران باید بر او آقایی کنند و به او زور بگویند! بنابراین، روح غرور و افتخار ملی را در ملت ما کشته بودند؛ ولی امام عزیز ما، روح غرور و افتخار ملی را در ملت ایران بیدار و زنده کردند.

در همان حال که ملت ما از احساسات و نخوتهای بیجای ناسیونالیستی – که استکبار عامل آن، و رژیم منحوس پهلوی مروجش بود – مبرا هستند، اما احساس عزت و قدرت می کنند. امروز ملت ما از دست به دست هم دادن و توطئه ی مشترک شرق و غرب و ارتجاع نمی ترسند و احساس ضعف هم نمی کنند. جوانهای ما احساس می کنند که خودشان می توانند کشورشان را بسازند. مردم ما احساس می کنند که قدرت و توان آن را دارند که در مقابل تحمیلها و زورگوییهای شرق و غرب بایستند. این روح عزت و خودباوری و غرور ملی و افتخارات حقیقی و اصیل را امام(ره) در ملت ما زنده کرد.

و بالاخره دهمین کار بزرگ او، اثبات این نکته بود که «نه شرقی و نه غربی»، یک اصل عملی و ممکن است. دیگران خیال می کردند که یا باید به شرق متکی بود و یا به غرب، یا باید نان این قدرت را خورد و ستایشش کرد و یا آن قدرت را! فکر نمی کردند که یک ملت بتواند هم به شرق و هم به غرب «نه» بگوید و بایستد و بماند و خود را روزبه روز ریشه دارتر کند؛ اما امام(ره) این نکته را ثابت کرد.

————————————————————————————

ایرانی که من

شناخته ام

========================

قسمت اول ودوم

========================

اشاره: همیشه دوست داشتم در کمترین زمان ممکن، مطالعة کتب درسی و غیردرسی را به پایان برسانم و حتی برای نیل به این مقصود، کلاس‌های مختلف تندخوانی را هم گذراندم ولی هرگز به آنچه مدنظرم بود نرسیدم و در این راه، تنها موفقیتی که کسب کردم، خلاصه‌نویسی مجموعه کتاب‌هایی است که دوست داشتم با این کار، شاید در آینده به آرزوهای افرادی چون خودم جامة عمل بپوشانم. با این هدف، یک کتاب مقاله را به اتفاق می‌خوانیم:
این شماره، کتاب:

«ایرانی که من شناخته‌ام»

را که تألیف موسیو.ب نیکیتین ـ قنسول سابق روس در ایران بوده و با ترجمه و نگارش آقای فره‌وشی و مقدمة استاد ملک‌الشعرای بهار در ۳۲۵ صفحه و به همت انتشارات معرفت در سال ۱۳۲۹ به بهای ۸۰ ریال چاپ و توزیع شده است، با هم ورق می‌زنیم:

استاد ملک‌الشعرای بهار در مقدمه‌ای بر این کتاب می‌نویسند:
کتاب، تاریخی است مربوط به آغاز مشروطیت، خاصه سال‌های ۱۹۱۱ـ۱۹۰۹ یعنی از ابتدای مشروطیت تا استعفای رضاشاه پهلوی، مؤلف، یکی از خاورشناسان روس، تحصیل کرده حقوق و عربی و آشنا به زبان‌های ترکی و فارسی و فرانسه بوده و در سال ۱۹۰۹ وارد ایران شده است.
بهار می‌نویسد: نیکیتین مثل یک مرد بی‌طرف و بشردوست صحبت می‌کند که خواننده نه تنها عصبانی نمی‌شود، بلکه از وجدان این مرد پر بدش نمی‌آید. او در سال ۱۹۱۴ به سمت منشی کونوس ژنرالی تبریز منصوب می‌شود. بهار در ادامه می‌گوید:
چیزی که مرا با وجود کسالت شدید و انزوای قطعی و محصن وادار به نوشتن این مقدمه نمود، حسن ترجمه این کتاب و صدق لهجه مؤلف کتاب است. مؤلف جایی که به زیان اوست، نیز از گفتن حقایق چشم نمی‌پوشد. اشتباه زیاد دارد و اگر می‌خواستم آن‌ها را شرح دهم، این مقاله کتابی شده بود.
ایران در فشار روس و انگلیس
مؤلف در مقدمة کتاب می‌نویسد: ایرانی که من از ۱۹۰۹ تا ۱۹۱۹ به اوضاع و احوال آن شناسایی حاصل کردم، کاملاً در تحت نفوذ روس و انگلیس امرار حیات می‌کرد و در حقیقت ایران پیوسته در میان دو همسایة [کوژ] نیرومند در فشار است.
مؤلف در بخش‌های اوّل، دوّم، سوّم و چهارم، به ترتیب به تشریح تحصیلات متوسطه خود در ورشو، آغاز تحصیل در مؤسسة السنة شرق، فواصل بین صحنه‌های تحصیلی و مسافرت‌ها هنگام تعطیلات و سال‌های تحصیل در مؤسسة لازارف و همزمان کار در حوزه اداری وزارت امور خارجه پرداخته است.
دماوند،کوه مقدس

وه مقدس… از بادکوبه به کشتی نشستیم، به قصد بندر انزلی که حالا موسوم است به بندر پهلوی. عبور از خزر، یک شب بیشتر طول نکشید و فقط در لنکران کاپیتان ما را به عرشه کشتی برد، از دور نقطة سیاه و مبهمی را با انگشت نشان داد و گفت: این کوه دماوند است، یعنی کوه مقدس ایرانیان که در کتاب اوستای زرتشت هم به آن اشاره شده است.
در ورود به انزلی، توسط کنسول گیلان کالسکه‌ای برای مسافرت فراهم شد که در این سال ـ ۱۹۰۹ـ غیر از کالسکه برای مسافرت در داخل ایران وسیله‌ای وجود نداشت و بیشتر راه‌ها را هم باید با اسب و کاروان راه پیمود.
پشت صحنة رقابت سیاسی
در موقع ورود، اوضاع سیاسی ایران بسیار آَشفته بود، محمدعلی شاه قاجار مشروطه‌ای [را] که پدرش به ملت عطا کرده بود، با نیروی نظامی از میان برد. در رشت، عده‌ای مردان مسلح به نام مجاهد و فدایی، تحت فرمان سپهدار برای مبارزه با استبداد شاه به طرف تهران حرکت می‌کردند، طایفة بختیاری تحت فرمان سردار اسعد علیه شاه مستبد قیام کرده بودند، دفاع تهران هم به عهده بریگاد قزاق که تربیت شدة افسران روسی هستند محول شده بود. صورت ظاهر صحنة نمایش این بود اما در پشت آن روس و انگلیس به شدت به رقابت یکدیگر مشغول بودند. روسیه پنهانی از استبداد محمدعلی شاه طرفداری می‌کرد، در صورتی که تمایلات مشروطه‌خواهی به دولت انگلیس تکیه داشت.
اصفهان انگلیسی!
… در جریان مسافرت ما از رشت تا تهران، کسی مزاحم ما نشد. در هر ۲۰ یا ۲۵ کیلومتر اسبهای کالسکه را عوض می‌کردند و سورچی قبل می‌آمد و انعام خود را می‌گرفت و می‌رفت. به قزوین رسیدیم که شهر تاریخی نسبتاً مهمی است، در تهران رفتیم به زرگنده که محل ییلاقی سفارت روس است و پاکت‌های سیاسی را تحویل دادیم و به سمت اصفهان حرکت کردیم… خلاصه آنکه اصفهان هم در همه جا آثار و علامت انگلیسی را دارد. یک روز عالی‌قاپو پر از جمعیت شده بود و اهل شهر با اتمام برای اظهار شادمانی و تماشای آتش‌بازی در آنجا ازدحام کرده بودند. همینکه آتش‌بازی شروع شد، من می‌دیدم که شعله‌های بزرگ آتش، گاهی یک بدنه دیوار را خراب می‌کرد و گاهی یک تکه از کاشی‌های مینائی گنبدها را از بین می‌برد، در صورتیکه میهمانان عالی‌مقام در بالای بام عالی‌قاپو از تماشای این منظره مسرور بودند…
اما فکر من از این آثار برجسته و درخشان و ظریف که از بقایای آن دورة نورانی و با عظمت و ابهت صفوی بودند، برنمی‌گشت! اما افسوس که کسی فکر حفظ آن‌ها نبوده و جای افسوس زیادتری است که قاجاریه، مخصوصاً ضل‌السلطان در روی اغلب این تصاویر گچ کشید و گویا خیال محو آن‌ها را در نظر داشته است.
ایران موجود زنده است!
مدتی که در شهر اصفهان مشغول مطالعه بودم، استفاده زیادی کردم و از آن پس ایران در نظر من مانند موضوع‌های درسی تاریخی و ادبی جلوه نمی‌کرد، بلکه در نزد من به منزلة موجودی بود که همیشه زنده است. به حدی به ایران علاقه پیدا کردم که از میل رفتن به ترکیه و بالکان به کلی صرفنظر کردم.
مطبوعات و افکار تازه
قبل از وداع با اصفهان باید متذکر شوم که در این شهر بود که با پاره‌ای از مطبوعات فارسی آشنا شدم، یعنی مطبوعاتی که در زیر عبا خیالات و افکار تازه‌ای را منتشر می‌کرد. در رأس آنها روزنامه حبل‌المتین جای داشت که در کلکته طبع می‌شد و تنقیلات نیش‌داری راجع به سیاست تهران در آن دیده می‌شد. از طرف قفقاز هم روزنامه فکاهی ملانصرالدین که از تاریک شدن عالم اسلامی و خصائص ارتجاعی طبقة مخالف آزادی بحث می‌کرد.
… اقتدار و ابهت ایران در اوایل عصر صفوی به درجه‌ای رسیده بود که یکی از مورخین ایرانی روسها را ازبک فرنگی خطاب می‌کرد و این کلمه‌ای است که پستی و حقارت روس‌ها را می‌رساند و همسایگان شمالی را در سطح ملل آسیایی قرار می‌دهد.
مؤلف در لشکرکشی نظامی روس در ایران و حمله به انزلی، می‌نویسد: ورود قشون روس به انزلی وضع خنده‌آوری داشت. با اینکه دشمنی در این بندر وجود نداشت، با کمال تعجب مشاهده می‌شد که عملیات پیاده کردن با احتیاط لازم و مطابق اصول دقیق جنگی انجام می‌گرفت و مضحکتر اینکه پیاده نظام منجنیق‌های قلعه کوب با خود آورده بود که با آن‌ها به قلاع ایران حمله کند.
عاقبت یک تجدیدفراش!
مؤلف کتاب در ادامة مأموریت و فعالیت قضایی می‌نویسد:
در ایران، به کار بردن قوانین روسیه به دو قسم صورت می‌گرفت: راجع به تبعة روس باید تنها مواد قوانین عرفی وجنایی روسیه را به کار برد و در دعاوی مختلط باید قوانین وی و ایران ـ هر دو مراعات شود. به طور مثال ما یک سرباز روسی در موقع تصرف جزیره کرت، ازدواج قانونی کرده و در مراجعت به روسیه زن کرتی را بلاتکلیف رها کرده و رفته بود. خوشبختانه طولی نکشید که مقصر در رشت دستگیر شد و معلوم شد که در ایران مسلمان شده و تجدیدفراشی هم کرده و مستحق دو قسم مجازات گردیده، یکی مسلمان شدن و دیگری تجدیدفراش کردن.
نیکیتین در تشریح وظایف سیاسی قونسولخانه روس می‌نویسد:
… عناصر ملی آزادی‌خواه نسبت به منافع روسیه مظنون و خطرناک تلقی می‌شدند و به همین جهت اجباراً سیاست روس در ایران دخالت‌های زیاد از اندازه می‌کرد و سفارت روس هم در تهران در انتخاب حکام ایالات باید نظر داشته باشد، بلکه از این حیث که هواخواه استبداد باشند و به آزادی خواهان نظر مساعد نداشته باشند.
ایرانیان؛ مثل فرانسویان
ایرانی‌ها فوق‌العاده خوش محضر هستند و در صحبت هم ظرافت به خرج می‌دهند و مخصوصاً در میان کلام، اشعار و مطایبات و ضرب‌المثل‌های شیرین ایراد می‌نمایند و مانند فرانسویان در ترکیب لغات، مهارتی دارند و مضامین خوش و کنایات زیادی درست می‌کنند.
… ولنگر‌ود
در هر کشور، اهالی یک ناحیه مورد [شوخی] واقع می‌شوند. در گیلان هم با اهالی لنگرود [شوخی] می‌کنند. در گیلان معروف است که روزی یک نفر از اهالی لنگرود در کنار دریا می‌رفت اتفاقاً به قطعه یخ شفافی برخورد کرد و صورت خود را در آن دید، فوراً تعظیمی کرد و گفت: ببخشید آقا، من شما را ندیده ام{کجا دیده ام}

=================

ایرانی که من شناخته ام

=================

قسمت دوم وپایانی

================

*این مقاله  درشماره۲۵۹۶۷،چهار شنبه،۱۹ شهریور در روزنامه اطلاعات چاپ شده است.